Woningprijzen niet hersteld
De woningprijzen hebben zich gemiddeld genomen in 2010 niet hersteld. Per saldo is er een lichte daling, met regionale verschillen. Ten opzichte van de top van de markt in 2006 liggen de verkoopprijzen gemiddeld zo’n 7% lager.

Dynamiek blijft uit, aanbod te hoog
Dat de prijzen zich niet herstellen, is vooral een gevolg van ontbrekende marktdynamiek. Al twee jaar op rij zijn er relatief weinig transacties. Het aanbod steeg hierdoor tot ruim 180.000 woningen. Ook duurt het lang voordat een woning verkocht is, gemiddeld 136 dagen. Een aanzienlijk deel van het woningaanbod staat langer dan een jaar te koop.

Meer verkochte nieuwbouwwoningen
Het aantal verkochte nieuwbouwwoningen lag in 2010 op circa 25.000, bijna het dubbele van dat in 2009. De meeste woningen zijn verkocht in het goedkopere marktsegment. Bovendien liggen de prijzen gemiddeld 10% tot 15% lager dan de top van de markt in 2008, wat effect heeft op de verdiencapaciteit.

Nieuwbouwproductie fors gedaald
Een duidelijk effect van de crisis is dat het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in 2010 daalde. De komende jaren zal dit aantal vermoedelijk laag blijven. Ten eerste omdat het aantal in aanbouw genomen woningen in 2009 en 2010 sterk is gedaald. En ten tweede omdat het aantal afgegeven bouwvergunningen fors lager ligt. Ook de nieuwbouwproductie van huurwoningen komt onder druk te staan.

Investeringscapaciteit woningcorporaties onder druk
Woningcorporaties krijgen door twee ontwikkelingen met sterk hogere lasten te maken. Ten eerste zal een deel van het bezit wegens Europese richtlijnen niet langer via waarborging gefinancierd mogen worden. De tweede ontwikkeling is dat bezitters van huurwoningen (inclusief particulieren) een deel van de huurtoeslag voor hun rekening zullen moeten nemen. Een deel dat voor corporaties aanzienlijk hoger ligt dan de ‘Vogelaarheffing’ die vanaf dit jaar komt te vervallen. De lasten zullen fors meer stijgen dan de huurinkomsten, en dat zet investeringen onder druk. Mogelijk zullen corporaties delen van de portefeuille (moeten) verkopen, een richting die de steun heeft van het kabinet-Rutte.

Woonzorg: scheiden van wonen en zorg
Woonzorgconcepten zijn kansrijk, als ze tenminste gericht zijn op het vastgoed. De zorgcomponent is afhankelijk van zorgbeleid. Dat de hoogte en toekenning van persoonsgebonden budgetten nu onder druk staan, heeft gevolgen voor de financiering van concepten met een dominante zorgcomponent.

Krimp op de kaart
Meer dan tien jaar nadat de eerste regio’s in Nederland met krimp te maken kregen, lijkt deze ontwikkeling de noodzakelijke aandacht te krijgen. Krimp hoeft geen probleem te zijn, als die maar wordt onderkend en leidt tot regionale afstemming en samenwerking. Omdat nieuwe regio’s de komende jaren krimp zullen laten zien, dient dit topprioriteit te krijgen in het ruimtelijk beleid. Alleen door samenwerking en coördinatie in de planvorming kunnen nadelige gevolgen van krimp worden opgelost of voorkomen.